L`OBISPU
Fay munchu tiempu, cuando tovía non había lluz elléctrica en Torazu y la xente allumábase con esquisto, vien `un día l´obispu a facé la visita a la parroquia, como se fay delles veces, que yé como tá mandau paime que po´l Papa de Roma.
Entós, cuando salía per una puerte que tien la iglesia pa un llau, y que tá amparada por un sotechau onde abocana la xente cuando ´spera pa´ntrar a misa, y que llamen el cabildru,dicía yo que cuando salia l´obispu, allegose a elli una muyer de Castiellu que y llamaben Manuelona, y que era la muyer de Xico. Tantu ella como elli eren un pocu afataos; ansina non yé cosa de pasmase po lo que y dixo. Con que pónxose delantre d’elli y dixo-y muy llaspardera:
-Señor obispu, vini a dici-y que tien que venir a xintar a la mió casa. Ello yé que tenemos munchu samartín, tovía del otru añu y va podrecemos.Ntós, si quier venir a fartucase, non tien más que baxar a Castiellu, y en atopando dos cases y un horru, cuando alcuentre otra más roína un pocu más abaxu, y que tien un boñical delantre, en potril, ellí é la mió casa y la del mió hombre. Y si non entrugue po la casa Manuelona o po la casa Xico: ye lo mesmu.
Al obispu fezo-y gracia tou esti requiloriu, y dixo-y que lu asperaren pa xintar pa´l otru día.
Con que va l’obispu al otru día y baxa pa Castiellu, y alcontrolo tou tal y como y lo había dichu Manuelona.
Ntós Xico, que lu’staba ‘sperando, en viéndolu venir, ponxo dos veles enceses una a cada llau de la puerte, y pónxose de rodiyes. Con que, allegose l’obispu y en dentrando pe la puerte díxo-y a Xico:
-Allevanta p’arriba, ó, y mata les veles, que non soy el Santísimu Sacramento. Non soy más que un home mortal como tú.
Xico que oye dicir tal cosa, allevantóse y, tou contentu, pónxo-y la mano ‘n llombu al obispu y dixo-y:
-Ansina me gusten a mín los obispos, coño, tan campechanos como tú. ¿Qué tal, o ? ¡Pasa p`acá, que vas fartucate!
Al obispu prestó-y munchu tou aquello, y non podía tener pe la risa. Manuelona riñó bien a Xico diciendo-y que a la xente de carrera había que tratala de usté. ¿Non ves a don Ustaquio ‘l médicu, o al siñor cura? Pues lo mesmu habrá que tratar al siñor obispu.
Con que comieren una fabada con munchu compangu, y mentes tantu l’obispu riyose munchu co los dichos d’aquella xente tan simplaya , y cuando ya pensaba q’habían acabau, dixo Manuelona:
Aspere aspere siñor obispu, vo po l’arroz con lleche que feci pa de postre. Pónxilo a ‘nfriar debaxu la cama pa que non caiguen n’ello les mosques.
Ntós subió pal cuartu onde tenín les cames, y non sé qué rungó per allá ‘rriba, y cuando baxó col vedriyu l’arroz con lleche, pónxose ella:
-¡Malañu pal diañe! Habíame ‘nquivocau y había coyíu la perica que tába en sin desacupar tovía. ¿Gracies a que sentí’l fedor, que si non, baxo equi con ella!
Con que comieren l’arroz con lleche, y ‘mpués falucaren non sé cuántu, hasta que l’obispu dixo que tenía que dise. Ntos Manuelona:
-Aspere un pocu, siñor obispu, que vo day un daqué.
Y marchó pa ‘l horru, y allá una vezona vieno con un saquetu castañes y dixo-y al obispu:
-Lleve estes castañes, q’esti añu tenemos tantes que ya non les quieren nin los gochos.
Ntós l’obispu, pa que non paiciera que y les despreciaba, dixo:
-N’home, non, Manuela, ¿non ves que paez mal que l’obispu cueya coses pa llevales pa casa? ¡ Déxales pa mayuques, muyer!
Ntós dixo Manuelona, qu’era terca y co la cabeza tan dura como la Peña la Cobertoria:
-¡Pos ha llevales!
L’obispu que non, y Manuelona que síte, porfiaren hasta q’ella pensó q’había alcontrau daqué pa convencelu y dixoi:
-¡Ntós. Lléveles pa la obispa y los obispinos!